در معنی اینکہ جمعیت حقیقی از محکم گرفتن نصب العین ملیہ است و نصب العین امت محمدیہ حفظ و نشر توحید است

با تو آموزم زبان کائناتحرف و الفاظ است اعمال حیات

And now I will impart to thee the tongue of all things that have being; in this speech the letters and articulated sounds are life’s activities.

چون ز ربط مدعائی بستہ شدزندگانی مطلع برجستہ شد

When life is bound in firm attachment to an aim professed, the opening verse rises spontaneously;

مدعا گردد اگر مہمیز ماہمچو صرصر می رود شبدیز ما

And if that purpose serves us for a goad, swift as the tempest gallopeth our steed.

مدعا راز بقای زندگیجمع سیماب قوای زندگی

The goal avowed is the true mystery of life’s continuance, that focuses the restless flow of its mercurial powers.

چون حیات از مقصدی محرم شودضابط اسباب این عالم شود

When life is conscious of a purposed aim, all means material yield to its control;

خویشتن را تابع مقصد کندبہر او چیند گزیند رد کند

It makes its self the follower of that goal, for its sole sake collects, selects, rejects.

نا خدا را یم روی از ساحل استاختیار جادہ ہا از منزل است

The helmsman shoreward bound resolves to sail the flooding main; the destination far determines the selection of the paths.

بر دل پروانہ داغ از ذوق سوزطوف او گرد چراغ از ذوق سوز

The moth’s heart bears the brand of the delight of burning, for which joy it flutters still about the candle.

قیس اگر آوارہ در صحراستیمدعایش محمل لیلاستی

If the madman Qais was wanderer in the wilderness, his aim was the high litter wherein Layla rode.

تا بود شہر آشنا لیلای مابر نمی خیزد بہ صحرا پای ما

Now be our Layla but familiar; with cities, never shall we lift our tread to span the desert.

ہمچو جان مقصود پنہان در عملکیف و کم از وی پذیرد ہر عمل

In the enterprise the purpose lies as hidden as the soul within the body, and from this alone each labour takes its quality and size.

گردش خونی کہ در رگہای ماستتیز از سعی حصول مدعاست

The blood that circulateth in our veins; the nimbler moveth, having the desire to reach a goal;

از تف او خویش را سوزد حیاتآتشے چون لالہ اندوزد حیات

Life’s self consumes itself in that bright flame, aglow with tulip-fire.

مدعا مضراب ساز ہمت استمرکزی کو جاذب ہر قوت است

The Goal is as a plectrum, that awakes the hidden music in the instrument; of high ambition, an attractive point whereunto moves all centripetal force;

دست و پای قوم را جنباند اویک نظر صد چشم را گرداند او

This stirs a people’s hands and feet to move in vital unison, one vision clear bestowing on a hundred several sights.

شاہد مقصود را دیوانہ شوطائف این شمع چون پروانہ شو

Be the mad lover of the loveliness of noble purpose; flutter like a moth about this ardent lamp.

خوش نوائی نغمہ ساز قم زد استزخمۂ معنی بر ابریشم زد است

Sweet was the air Qum’s music-maker sang, the silken strings sweeping responsive to his pulsing thought:

تا کشد خار از کف پا رہ سپرمی شود پوشیدہ محمل از نظر

‘While yet the traveler bends to pluck the thorn that pricks his foot, the litter vanishes.’

گر بقدر یک نفس غافل شدیدور صد فرسنگ از منزل شدی

If thou art heedless but for one brief breath, a hundred leagues thou strayest from thy stage.

این کہن پیکر کہ عالم نام اوستز امتزاج امہات اندام اوست

This ancient creature, that men call the world, out of the mingling of the elements derived its body;

صد نیستان کاشت تا یک نالہ رستصد چمن خون کرد تا یک لالہ رست

A hundred reed-beds sowed that one lament might burgeon; bathed in blood a hundred meads, to yield one tulip-bloom.

نقشہا آورد و افکند و شکستتا بہ لوح زندگی نقش تو بست

Many the shapes it fetched and cast and broke, to grave upon Life’s tablet thy design;

نالہ ہا در کشت جان کاریدہ استتا نوای یک اذان بالیدہ است

Many laments it sowed in the soul’s tilth; till sprang the music of one call to prayer.

مدتی پیکار با احرار داشتبا خداوندان باطل کار داشت

Awhile it battled sternly with the free, and had much traffic with false lords, at last.

تخم ایمان آخر اندر گل نشاندبا زبانت کلمۂ توحید خواند

To strew the seed of faith in the heart’s soil; and on the tongue to cry There is one God.

نقطۂ ادوار عالم لاالہانتھای کار عالم لاالہ

No other god but God:this is the point on which the world concentrically turns, this is the conclusion of the world’s affairs.

چرخ را از زور او گردندگیمہر را پایندگی رخشندگی

From this the sphere derives its strength to wheel, the sun its constancy and brilliance;

بحر گوھر آفرید از تاب اوموج در دریا تپید از تاب او

The sea her gems, created of its glow, that set the ocean’s billows quivering.

خاک از موج نسیمش گل شودمشت پر از سوز او بلبل شود

This is the breeze that fans the earth to bloom, this rapturous glow a few poor feathers flames into the nightingale;

شعلہ در رگہای تاک از سوز اوخاک مینا تابناک از سوز او

And this same fire runs like a torch along the vineyard’s veins; and glitters crimson in the dusty bowl.

نغمہ ہایش خفتہ در ساز وجودجویدت اے زخمہ ور ساز وجود

In Being’s instrument its melodies Life hidden; O musician, Being’s lute seeketh for thee;

صد نوا داری چو خون در تن روانخیز و مضرابی بتار او رسان

Within thy body flow a hundred songs, as freely in thy veins; the lifeblood pulses; rise, and smite the strings!

زانکہ در تکبیر راز بود تستحفظ و نشر لاالہ مقصود تست

Allahu Akbar! This the secret holds of thy existence; wherefore let it be thy purpose to preserve and propagate no other god.

تا نخیزد بانگ حق از عالمیگر مسلمانی نیاسائی دمی

If thou a Muslim art, till all the world proclaims the Name of God; thou canst not rest one moment.

می ندانی آیہ ام الکتابامت عادل ترا آمد خطاب

Knowest thou not the verse in Holy Scripture,
calling thee; to be a people just, God’s witnesses?

آب و تاب چہرہ ایام تودر جہان شاہد علی الاقوام تو

Thou art the glow and glory of the days, and made to testify to all mankind;

نکتہ سنجان را صلای عام دہاز علوم امئی پیغام دہ

To all who comprehend the weight of words; make general proclamation, and impart the learned gospel of God’s Messenger.

امیی پاک از ہوی گفتار اوشرح رمز ماغوی گفتار او

Unlettered was He, innocent of guile the words he uttered,
that elucidate the mystery He did not go astray.

تا بدست آورد نبض کائناتوانمود اسرار تقویم حیات

Yet, when he held the pulse of living things, the secrets of Life’s constitution he forthwith revealed;

از قباے لالہ ہاے این چمنپاک شست آلودگیہای کہن

And cleansed of ancient blight the garment of the tulips of this mead.

در جہان وابستۂ دینش حیاتنیست ممکن جز بہ آئینش حیات

Life here below is bound up with his Faith; nor can survive, save guarded by his Law.

اے کہ میداری کتابش در بغلتیز تر نہ پا بہ میدان عمل

Having his Book beneath thy arm, stride out, with greater boldness to the battlefield of works;

فکر انسان بت پرستی بت گریھر زمان در جستجوی پیکری

For human thought, idolatrous and idol-fashioning, is all the time in quest of some new image;

باز طرح آزری انداخت استتازہ تر پروردگاری ساخت است

In these days it follows once again old Azar’s trade, and man creates an ever novel god.

کاید از خون ریختن اندر طربنام او رنگ است و ہم ملک و نسب

Whose joy is shedding blood, whose hallowed name is Colour, Fatherland, Blood-Brotherhood.

آدمیت کشتہ شد چون گوسفندپیش پای این بت ناارجمند

Humanity is slaughtered like a sheep before this worthless idol.

اے کہ خوردستی ز مینای خلیلگرمی خونت ز صہبای خلیل

Thou, whose lips have touched the sacred bowl of Abraham, whose blood is ardent with his holy wine;

برسر این باطل حق پیرہنتیغ "لا موجود الا ہو" بزن

Against this falsehood, garmented as truth, lift now the blade there is not aught but God and smite!

جلوہ در تاریکی ایام کنآنچہ بر تو کامل آمد عام کن

The days are shrouded all in mirk; display thy light, and let the thing in thee perfected shine o’er all humanity.

لرزم از شرم تو چون روز شمارپرسدت آن آبروی روزگار

I tremble for thy shame, when on the Day of Reckoning that Glory of all time shall question thee:

حرف حق از حضرت ما بردہ ئیپس چرا با دیگران نسپردہ ئی

‘Thou tookest from my lips the word of Truth, and wherefore hast thou failed to pass my message on to other men?’