سجودی وری دارا و جم را

سجودی وری دارا و جم رامکن اے بیخبر رسوا حرم رامبر پیش فرنگی حاجت خویشز طاق دل فرو ریز این صنم را

You are bowing head to ‘Dara’ and ‘Jam’, O fool tarnish not the honour of ‘harm’.
Take not thy needs to Anglian’s door; drop these idols from heart’s inner core.
Dara: Darius. Jam: A title of old Kings of Persia. Jam’s throne; when used with throne it means ‘Solomon’.

شیندم بیتکی از مرد پیریکہن فرزانۂ روشن ضمیریاگر خود را بناداری نگہ داشتدو گیتی را بگیردن فقیری

I heard a nice verse from a man old, a wise man great with conscience of gold.
If he guards the self in want and need, that darvesh can win both worlds in deed.
A conscience of gold: Having brilliant qualities of head and heart.

نہان اندر دو حرفی سر کار استمقام عشق منبر نیست، دار استبراہیمان ز نمرودان نترسندکہ عود خام را تش عیار است

The being’s secret hids in two words of sage, on cross the love lies and never on stage.
The Abrams feared not at Nimrod’s behest, to raw aloewood the fire is a test.
It is one of the best poems of Iqbal, being full of sparkling similies of wits. The being’s secret; viz the secret of success.

نہان اندر دو حرفی سر کار استمقام عشق منبر نیست، دار استبراہیمان ز نمرودان نترسندکہ عود خام را تش عیار است

From none seek not O poppy a solace, like me seek friendship with self’s inner base.
To every wind blowing make the heart ope, watch the old scar and keep a good hope.
(The old scar: The scar of love’s flame; self’s inner base; heart.)

ز پیری یاد دارم این دو اندرزنباید جز بجان خویشتن زیستگریز از پیش ن مرد فرودستکہ جان خود گرو کرد و بہ تن زیست

Two worlds of old man I keep in mind still, that a man is alive from one’s own will.
Shun that mean man who made no life’s goal, for body who lived and pawned his soul.
(Andurz: Advice, a will, a maxim. Frodast: Weak, bumble, of low birth.)

بہ ساحل گفت موج بیقراریبہ فرعونی کنم خود را عیاریگہی بر خویش می پیچم چو ماریگہی رقصم بہ ذوق انتظاری

A restive wave said once to a coast, I test my might on a Pharoah’s boast.
I coil around self often like snake, oft I dance for a ‘waiting’ taste sake.
(Restive wave: An allusion to ‘Momin’. Coast: An allusion to impractical man, given to theorizing.)

اگر اینب و جاہی از فرنگ استجبین خود منہ جز بر در اوسرین را ھم بچوبش دہ کہ خرحقی دارد بہ خر پالان گر او

If this pomp and show the Anglian boon, bow not thy forehead save at his shoon.
Get kicks of his stick at thy ass too, a right on the ass of saddlers’ pooh.
(Anglians: Adj of Anglia (England) of the angles, their culture, dialect etc. Shoon: (archaic or dial) of shoe. Pooh (poo) (slang): An exclamation of disdain, hate or impatience.)

فرنگی را دلی زیر نگین نیستمتاع او ہمہ ملک است دین نیستخداوندی کہ در طوف حریمشصد ابلیس است و یک روح الامین نیست

To Anglians thus the hearts do not own, they own only lands, to faith they disown.
O God during rounds of thy sacred place, I saw hundred Satans not the Gabe’s face.
(The Gabe: A diminutive noun of the Gabrial, one of the seven arch angels of the God.)