صحبت رفتگان در عالم بالا

بارکش اہرمن لشکری شھریاراز پی نان جوین تیغ ستم بر کشیدزشت بہ چشمش نکوست مغز نداند ز پوستمردک بیگانہ دوست سینۂ خویشان دریدداروی بیہوشی است تاج، کلیسا، وطنجان خدا داد را خواجہ بجامی خرید

Ahriman’s hirelings, warriors of kings, draw oppression’s sword for a loaf of bread.
Evil is their good, and the husk their food. Friends of others, these are their own kin’s foes.
Country, church and crown are narcotics grown by the masters to buy their slaves’ souls with.

رازدان جزو و کل از خویش نامحرم شد استآدم از سرمایہ داری قاتل آدم شد است

For all his wisdom, man is not yet self-aware, and capitalism has rendered man man’s murderer.

جلوہ دہد باغ و راغ معنی مستور راعین حقیقت نگر حنطل و انگور رافطرت اضداد خیز لذت پیکار دادخواجہ و مزدور را، آمر و مأمور را

Reality is double-faced. The orchard and the desert are two aspects of it that one sees. To know the whole truth one must taste both grapes and bitter gourds.
So fond is Nature of antitheses that it has set at war employees and employers, slaves and lords.

عقل دو رو آفرید فلسفہ خود پرستدرس رضا میدہی بندۂ مزدور را

The two-faced intellect with its philosophy of egotism bids the worker suffer patiently.

دانۂ ایران ز کشت زار و قیصر بر دمیدمرگ نو می رقصد اندر قصر سلطان و امیرمدتی در آتش نمرود می سوزد خلیلتا تہی گردد حریمش از خداوندان پیردور پرویزی گذشت اے کشتۂ پرویز خیزنعمت گم گشتۂ خود را ز خسرو باز گیر

Iran’s seed sprouts forth from the soil of the empires of the Kaisers and the Czars. Death dances a new dance in kings’ and rich men’s palaces.
For ages does an Abraham burn in a Nimrod’s fire before he can cast out old idols from the sanctuary of his Lord.
Gone is the age of Parvez, wake up now, O victims of his tyranny. Wrest back from him the good things he deprived you of.

نگار من کہ بسی سادہ و کم آمیز استسیتزہ کیش و ستم کوش و فتنہ انگیز است

Though outwardly so simple and so shy, my loved one is a tyrant, sly and full of mischief and deceit.

برون او ھمہ بزم و درون او ہمہ رزمزبان او ز مسیح و دلش ز چنگیز است

She looks all amity, but is a fighter in reality. Like Christ’s her tongue is sweet: Her heart is hard like that of Genghis Khan, that cruel man.

گسست عقل و جنون رنگ بست و دیدہ گداختدر آ بہ جلوہ کہ جانم ز شوق لبریز است

My intellect has broken down: My madness will soon reach its crown; my vision has dissolved in tears. Appear to me: I pine for you.

اگرچہ تیشۂ من کوہ را ز پا آوردہنوز گردش گردون بکام پرویز است

My pickaxe has laid low a hill at your command; but still the world appears to favour Parvez, as you do.

ز خاک تا بفلک ہر چہ ہست رہ پیماستقدم گشای کہ رفتار کاروان تیز است

From earth to sky all things seem running in a race. The caravan moves fast: make haste, increase your pace.