محاورہ مابین اوگوست کنت و مرد مزدور

"بنی آدم اعضای یکدیگرند"ہمان نخل را شاخ و برگ و بر اند

All men are one another’s limbs, the leaves and stems of one big tree.

دماغ ار خرد زاست از فطرت استاگر پا زمین ساست از فطرت است

If man’s brain is the seat of intellect and if his feet trail on the ground, this is because they both are bound by Nature’s ineluctable decree.

یکی کار فرما، یکی کار سازنیاید ز محمود کار ایاز

One man commands, another works, both born to it. A Mahmud cannot do the work of an Ayaz.

نبینی کہ از قسمت کار زیستسراپا چمن می شود خار زیست

Do you not see it is because work is divided between you that life becomes a garden, with both rose and thorn?

فریبی بہ حکمت مرا اے حکیمکہ نتوان شکست این طلسم قدیم

Philosopher, you cheat me when you say that I can never break my way out of this magic circle that you weave.

مس خام را از زر اندودہ ئےمرا خوی تسلیم فرمودہ ئی

You pass base brass for gold, and teach me to resign myself to fate.

کند بحر را آبنایم اسیرز خارا برد تیشہ ام جوی شیر

With my pickaxe I excavate long waterways, in which I hold the very ocean prisoner, and retrieve milk and honey from Nature’s stores.

حق کوہکن دادی اے نکتہ سنجبہ پرویز پرکار و نا بردہ رنج

Purveyor of strange subtleties, you give poor Kohkan’s prize, for all his sores, to the idle, rich and sly Parvez.

خطا را بہ حکمت مگردان صوابخضر را نگیری بدام سراب

Do not try passing wrong for right with your philosophy. You cannot dupe a Khizr’s sight with a mirage’s trickery.

بہ دوش زمین بار، سرمایہ دارندارد گذشت از خور و خواب و کار

The capitalist is a burden on earth, with nothing to do but eat and sleep:

جہان راست بہروزی از دست مزدندانی کہ این ہیچ کار است دزد

Which thrives because of those who work on it; do you not know this idler is a thief by birth?

پی جرم او پوزش آوردہ ئیبہ این عقل و دانش فسون خوردہ ئی

The crime that he exists you want excused. With all your wisdom you have been bemused.