در بیان اینکہ خودی

اے فراہم کردہ از شیران خراجگشتہ ئی روبہ مزاج از احتیاج

O thou who hast gathered taxes from lions; thy need hath caused thee to become a fox in disposition.

خستگی ہای تو از ناداری استاصل درد تو ہمین بیماری است

Thy maladies are the result of indigence: This disease is the source of thy pain.

می رباید رفعت از فکر بلندمی کشد شمع خیال ارجمند

It is robbing thine high thoughts of their dignity and putting out the light of thy noble imagination.

از خم ہستی می گلفام گیرنقد خود از کیسہ ی ایام گیر

Quaff rosy wine from the jar of existence! Snatch thy money from the purse of Time!

خود فرود آ از شتر مثل عمرالحذر از منت غیر الحذر

Like Omar, come down from thy camel! Beware of incurring obligations, beware!

تابکے دریوزۂ منصب کنیصورت طفلان ز نے مرکب کنی

How long wilt thou sue for office; And ride like children on a reed?

فطرتی کو بر فلک بندد نظرپست می گردد ز احسان دگر

A nature that fixes its gaze on the sky; becomes debased by receiving benefits.

از سوال، افلاس گردد خوار تراز گدائے گدیہ گر نادار تر

By asking, poverty is made more abject; by begging, the beggar is made poorer.

از سوال آشفتہ اجزای خودیبے تجلی نخل سینای خودے

Asking disintegrates the self and deprives of illumination the Sinai bush of the self.

مشت خاک خویش را از ہم مپاشمثل مہ رزق خود از پھلو تراش

Do not scatter thy handful of dust; like the moon, scrape food from thine own side!

گرچہ باشی تنگ روز و تنگ بختدر رہ سیل بلا افکندہ رخت

Albeit thou art poor and wretched and overwhelmed by affliction.

رزق خویش از نعمت دیگر مجوموج آب از چشمہ ی خاور مجو

Seek not thy daily bread from the bounty of another; seek not water from the fountain of the sun,

تا نباشی پیش پیغمبر خجلروز فردائی کہ باشد جان گسل

Lest thou be put to shame before the Prophet (S.A.W.) on the Day when every soul shall be stricken with fear.

ماہ را روزے رسد از خوان مہرداغ بر دل دارد از احسان مہر

The moon gets sustenance from the table of the sun and bears the brand of his bounty on her heart.

ہمت از حق خواہ و با گردون ستیزآبروے ملت بیضا مریز

Pray God for courage! Wrestle with Fortune! Do not sully the honour of the pure religion!

آنکہ خاشاک بتان از کعبہ رفتمرد کاسب را"حبیب اللہ" گفت

He who swept the rubbish of idols out of the Ka‘ba said that God loves a man that earns his living.

وای بر منت پذیر خوان غیرگردنش خم گشتہ ی احسان غیر

Woe to him that accepts bounty from another's table and lets his neck be bent with benefits!

خویش را از برق لطف غیر سوختبا پشیزی مایہ ی غیرت فروخت

He hath consumed himself with the lightning of the favours bestowed on him. He hath sold his honour for a paltry coin.

اے خنک آن تشنہ کاندر آفتابمی نخواہد از خضر یک جام آب

Happy the man who thirsting in the sun; does not crave of Khizr a cup of water!

تر جبین از خجلت سائل نشدشکل آدم ماند و مشت گل نشد

His brow is not moist with the shame of beggary; he is a man still, not a piece of clay.

زیر گردون آن جوان ارجمندمی رود مثل صنوبر سر بلند

That noble youth walks under heaven with his head erect like the pine.

در تہی دستی شود خود دار تربخت او خوابیدہ، او بیدار تر

Are his hands empty? The more is he master of himself. Do his fortunes languish? The more alert is he.

قلزم زنبیل سیل آتش استگر ز دست خود رسد شبنم، خوشست

A whole ocean, if gained by begging is but a sea of fire; sweet is a little dew gathered by one's own hand.

چون حباب از غیرت مردانہ باشہم بہ بحر اندر نگون پیمانہ باش

Be a man of honour, and like the bubble keep the cup inverted even in the midst of the sea!