در بیان اینکہ چون خودی

از محبت چون خودی محکم شودقوتش فرماندہ عالم شود

When the self is made strong by Love; its power rules the whole world.

پیر گردون کز کواکب نقش بستغنچہ ہا از شاخسار او شکست

The Heavenly Sage who adorned the sky with stars; plucked these buds from the bough of the self.

پنجہ ی او پنجہ ے حق می شودماہ از انگشت او شق می شود

Its hand becomes God's hand, the moon is split by its fingers.

در خصومات جہان گردد حکمتابع فرمان او دارا و جم

It is the arbitrator in all the quarrels of the world; its command is obeyed by Darius and Jamshid.

با تو می گویم حدیث بوعلیدر سواد ہند نام او جلے

I will tell thee a story of Bu Ali, whose name is renowned in India.

آن نوا پیرای گلزار کہنگفت با ما از گل رعنا سخن

Him who sang of the ancient rose-garden and discoursed to us about the lovely rose:

خطہ ی این جنت آتش نژاداز ہوای دامنش مینو سواد

The air of his fluttering skirt; made a Paradise of this fire-born country.

کوچک ابدالش سوی بازار رفتاز شراب بوعلی سرشار رفت

His young disciple went one day to the bazaar – The wine of Bu Ali's discourse had turned his head.

عامل آن شھر می آمد سوارہمرکاب او غلام و چوبدار

The governor of the city was coming along on horseback; his servant and staff-bearer rode beside him.

پیشرو زد بانگ اے ناہوشمندبر جلو داران عامل رہ مبند

The forerunner shouted, ‘O senseless one! Do not get in the way of the governor's escort!’

رفت آن درویش سر افکندہ پیشغوطہ زن اندر یم افکار خویش

But the dervish walked on with drooping head, sunk in the sea of his own thoughts.

چوبدار از جام استکبار مستبر سر درویش چوب خود شکست

The staff-bearer, drunken with pride, broke his staff on the head of the dervish;

از رہ عامل فقیر آزردہ رفتدلگران و ناخوش و افسردہ رفت

Who stepped painfully out of the governor's way. Sad and sorry, with a heavy heart.

در حضور بوعلے فریاد کرداشک از زندان چشم آزاد کرد

He came to Bu Ali and complained and released the tears from his eyes.

صورت برقی کہ بر کہسار ریختشیخ سیل آتش از گفتار ریخت

Like lightning that falls on mountains, the Shaykh poured forth a fiery torrent of speech.

از رگ جاں آتش دیگر گشودبا دبیر خویش ارشادی نمود

He let loose from his soul a strange fire; he gave an order to his secretary:

خامہ را بر گیر و فرمانی نویساز فقیری سوی سلطانی نویس

Take thy pen and write a letter from a dervish to a sultan!

بندہ ام را عاملت بر سر زدہ استبر متاع جان خود اخگر زدہ است

Say, 'Thy governor has broken my servant's head; he has cast burning coals on his own life.

باز گیر این عامل بد گوھریورنہ بخشم ملک تو با دیگری

Arrest this wicked governor, or else I will bestow thy kingdom on another.

نامہ ی آن بندہ ی حق دستگاہلرزہ ہا انداخت در اندام شاہ

The letter of the saint who had access to God; caused the monarch to tremble in every limb.

پیکرش سرمایہ ی آلام گشتزرد مثل آفتاب شام گشت

His body was filled with aches, he grew as pale as the evening sun.

بہر عامل حلقہ ی زنجیر جستاز قلندر عفو این تقصیر جست

He sought out a handcuff for the governor and entreated Bu Ali to pardon this offence.

خسرو شیرین زبان، رنگین بیاننغمہ ہایش از ضمیر"کن فکان"

Khusrau, the sweet-voiced eloquent poet, whose harmonies flow from the mind;

فطرتش روشن مثال ماہتابگشت از بہر سفارت انتخاب

And whose genius hath the soft brilliance of moonlight; was chosen to be the king’s ambassador.

چنگ را پیش قلندر چون نواختاز نوائی شیشہ ی جانش گداخت

When he entered Bu Ali’s presence and played his lute, kis song melted the faqir’s soul like glass.

شوکتی کو پختہ چون کہسار بودقیمت یک نغمہ ی گفتار بود

One strain of Poesy bought the grace of a kingdom that was firm as a mountain.

نیشتر بر قلب درویشان مزنخویش را در آتش سوزان مزن

Do not wound the heart of dervishes; do not throw thyself into burning fire!