حکمت خیرکثیر است

گفت حکمت را خدا خیر کثیرہر کجا این خیر را بینی بگیر

God has declared, Wisdom is a great good; wherever you may see this good, seize it.

علم حرف و صوت را شہپر دہدپاکی گوہر بہ نا گوہر دھد

Science gives pinions to words and sounds, bestows purest substance on things without substance;

علم را بر اوج افلاک است رہتا ز چشم مہر بر کندد نگہ

Science finds a way even to heaven’s zenith to pluck the sight out of the sun’s own eye.

نسخۂ او نسخۂ تفسیر کلبستۂ تدبیر او تقدیر کل

Its transcript is the commentary of the cosmos, the fate of the cosmos hangs upon its determining;

دشت را گوید حبابی دہ، دہدبحر را گوید سرابی دہ، دہد

It says to the desert, ‘Bubble up!’ and it bubbles, to the sea, ‘Produce a mirage!’ and it produces it.

چشم او بر واردات کائناتتا ببیند محکمات کائنات

Its eye beholds all the events in creation that it may see the sure foundations of creation;

دل اگر بندد بہ حق پیغمبری استور ز حق بیگانہ گردد کافری است

If it attaches its heart to God, it is prophecy, but if it is a stranger to God, it is unbelief.

علم را بے سوز دل خوانی شر استنور او تاریکی بحر و بر است

Science without the heart’s glow is pure evil, for then its light is darkness over sea and land,

عالمے از غاز او کور و کبودفرودینش برگ ریز ہست و بود

Its rouge renders the whole world black and blind, its springtide scatters the leaves of all being,

بحر و دشت و کوہسار و باغ و راغاز بم طیارۂ او داغ داغ

Sea, plain and mountain, quiet garden and villa are ravaged by the bombs of its aeroplanes.

سینہ افرنگ را ناری ازوستلذت شبخون و یلغاری ازوست

It is its fire that burns the heart of Europe, from it springs the joy of raiding and robbing;

سیر واژونی دھد ایام رامی برد سرمایۂ اقوام را

It turns topsy-turvy the course of the days, despoils the peoples of their capital.

قوتش ابلیس را یاری شودنور، نار از صحبت ناری شود

Its power becomes the faithful ally of Satan; light becomes fire by association with fire.

کشتن ابلیس کاری مشکل استزانکہ او گم اندر اعماق دل است

To slay Satan is indeed a difficult task, since he is hidden within the depths of the heart;

خوشتر آن باشد مسلمانش کنیکشتۂ شمشیر قرآنش کنی

Better is it to make him a true Mussulman, better to smite him dead with the sword of the Koran.

از جلال بے جمالی الاماناز فراق بے وصالی الامان

God save us from majesty that is without beauty, God save us from separation without union!

علم بے عشق است از طاغوتیانعلم با عشق است از لاہوتیان

Science without love is a demonic thing, science together with love is a thing divine;

بے محبت علم و حکمت مردہ ئیعقل تیری بر ہدف ناخوردہ ئی

Science and wisdom without love are a corpse, reason is an arrow that never pierced the target.

کور را بینندہ از دیدار کنبولہب را حیدر کرار کن

With the vision of God make the blind to see, convert Abu Lahab into an impetuous Haidar!

محکماتش وانمودی از کتابہست آن عالم ہنوز اندر حجاب

You have displayed the foundations of the Book of God, yet is yonder world still veiled in a shroud.

پردہ را از چہرہ نگشاید چرااز ضمیر ما برون ناید چرا

Why does it not strip off the veil from its face, why does it not issue yet out of our hearts?

پیش ما یک عالم فرسودہ ایستملت اندر خاک او آسودہ ایست

Before us lies a whole world wasting away, a nation quietly reposing in its own dust;

رفت سوز سینۂ تاتار و کردیا مسلمان مرد یا قرآن بمرد

The heart’s ardour of Tartar and Kurd is vanished – either the Mussulmans are dead, or the Koran is dead.

دین حق از کافری رسوا تر استزانکہ ملا مومن کافر گر است

The religion of God is more shameful than unbelief, because the mullah is a believer trading in unfaith;

شبنم ما در نگاہ ما یم استاز نگاہ او یم ما شبنم است

In our eyes this dew-drop of ours is an ocean, to his eyes our ocean is a dew-drop.

از شگرفیہای آن قرآن فروشدیدہ ام روح الامین را در خروش

At the elegant graces of that Koran-vendor I have seen the Trusty Spirit himself cry out!

زانسوی گردون دلش بیگانہ ئےنزد او ام الکتاب افسانہ ئی

His heart is a stranger to what lies beyond the sky, for him the Archetype of the Book is but a fable;

بے نصیب از حکمت دین نبیآسمانش تیرہ از بے کوکبی

Having no share of the wisdom of the Prophet’s religion, his heaven is dark, being without any star.

کم نگاہ و کور ذوق و ھرزہ گردملت از قال و اقولش فرد فرد

Short of vision, blind of taste, an idle gossip, his hairsplitting arguments have fragmented the Community.

مکتب و ملا و اسرار کتابکور مادر زاد و نور آفتاب

Seminary and mullah, before the secrets of the Book, are as one blind from birth before the light of the sun.

دین کافر فکر و تدبیر جھاددین ملا فی سبیل اﷲ فساد

The infidel’s religion is the plotting and planning of Holy War; the mullah’s religion is corruption in the Way of God.

مرد حق جان جھان چار سویآن بخلوت رفتہ را از من بگوی

The man of God is the soul of this dimensionate world; say from me to him, who has gone into solitude;

اے ز افکار تو مومن را حیاتاز نفسہای تو ملت را ثبات

‘You whose thoughts are life itself to the believer, whose breaths are confirmation to the Community;

حفظ قرآن عظیم آئین تستحرف حق را فاش گفتن دین تست

Having the sublime Koran by heart is your rite, your religion the publishing of the Word of God.

تو کلیمی چند باشی سرنگوندست خویش از آستین آور برون

You with whom God speaks, how long will you hang your head? Come, bring forth your hand out of your sleeve!

سر گذشت ملت بیضا بگویبا غزال از وسعت صحرا بگوی

Speak of the history of the ‘white’ people, speak to the gazelle of the vastness of the desert.

فطرت تو مستنیر از مصطفی استباز گو آخر مقام ما کجاست

Your nature is illumined by the Chosen One, so declare now, where is our station?

مرد حق از کس نگیرد رنگ و بومرد حق از حق پذیرد رنگ و بو

The man of God takes not Colour and scent from anyone, the man of God receives colour and scent from God;

ہر زمان اندر تنش جانی دگرہر زمان او را چو حق شانی دگر

Every moment there is in his body a fresh soul, every moment he has, like God, a new labour.

رازہا با مرد مومن باز گوےشرح رمز "کل یوم" باز گوی

Declare the secrets to the believer, declare the exposition of the mystery of Every day.

جز حرم منزل ندارد کاروانغیر حق در دل ندارد کاروان

The carvaan has no halting-place but the Sanctuary, the caravan has naught but God in its heart;

من نمی گویم کہ راہش دیگر استکاروان دیگر نگاہش دیگر است

I do not say that its road is different – it is the caravan that is different, different its regard.

از حدیث مصطفی داری نصیبدین حق اندر جھان آمد غریب

Have yon any acquaintance with the Traditions of the Chosen One? ‘God’s religion came a stranger into the world.’

با تو گویم معنی این حرف بکرغربت دین نیست فقر اہل ذکر

I will tell you the meaning of this virgin saying. The ‘strangerhood’ of religion is not the poverty of God’s remembrancers;

بہر آن مردی کہ صاحب جستجوستغربت دین ندرت آیات اوست

For the man who is truly a researcher‘strangerhood’ of religion refers to the scarceness of its verses.

غربت دین ہر زمان نوع دگرنکتہ را دریاب اگر داری نظر

The ‘strangerhood’ of religion every time is Of a different kind; ponder well this subtelty, if you have eyes to see.

دل بہ آیات مبین دیگر ببندتا بگیری عصر نو را در کمند

Fasten your heart again to the perspicuous Verses that you may seize a new age in your lasso.

کس نمی داند ز اسرار کتابشرقیان ہم غربیان در پیچ و تاب

No man knows the inner secrets of the Book; Easterners and Westerners alike twist and turn this way and that.

روسیان نقش نوی انداختندآب و نان بردند و دین در باختند

The Russians have laid down a new design; they have taken bread and water, and jettisoned religion.

حق ببین حق گوی و غیر از حق مجوییک دو حرف از من بہ آن ملت بگوی

Behold truth, speak truth, seek only truth; speak one or two words from me to the people.