حکایت حضرت سید مخدوم علی ھجویری

سید ہجویر مخدوم امممرقد او پیر سنجر را حرم

The saint of Hajwir was venerated by the peoples; and Pir-i-Sanjar visited his tomb as a pilgrim.

بند ہای کوہسار آسان گسیختدر زمین ہند تخم سجدہ ریخت

With ease he broke down the mountain barriers; and sowed the seed of Islam in India.

عہد فاروق از جمالش تازہ شدحق ز حرف او بلند آوازہ شد

The age of Omar was restored by his godliness; the fame of the Truth was exalted by his words,

پاسبان عزت ام الکتاباز نگاہش خانہ ی باطل خراب

He was a guardian of the honour of the Koran. The house of Falsehood fell in ruins at his gaze.

خاک پنجاب از دم او زندہ گشتصبح ما از مہر او تابندہ گشت

The dust of the Punjab was brought to life by his breath; our dawn was made splendid by his sun.

عاشق و ھم قاصد طیار عشقاز جبینش آشکار اسرار عشق

He was a lover, and withal, a courier of Love: The secrets of Love shone forth from his brow.

داستانے از کمالش سر کنمگلشنی در غنچہ ئی مضمر کنم

I will tell a story of his perfection; and enclose a whole rose-bed in a single bud.

نوجوانی قامتش بالا چو سرووارد لاہور شد از شہر مرو

A young man, cypress-tall, came from the town of Merv to Lahore.

رفت پیش سید والا جنابتا رباید ظلمتش را آفتاب

He went to see the venerable saint; that the sun might dispel his darkness.

گفت"محصور صف اعداستمدرمیان سنگہا میناستم

‘I am hammed in’, he said, ‘by foes; I am as a glass in the midst of stones.

با من آموز اے شہ گردون مکانزندگی کردن میان دشمنان"

Do thou teach me, O sire of heavenly rank; How to lead my life amongst enemies!’

پیر دانائی کہ در ذاتش جمالبستہ پیمان محبت با جلال

The wise Director, in whose nature Love had allied beauty with majesty.

گفت"اے نامحرم از راز حیاتغافل از انجام و آغاز حیات

Answered: ‘Thou art unread in Life's lore; careless of its end and its beginning.

فارغ از اندیشہ ی اغیار شوقوت خوابیدہ ئی بیدار شو

Be without fear of others! Thou art a sleeping force: awake!

سنگ چون بر خود گمان شیشہ کردشیشہ گردید و شکستن پیشہ کرد

When the stone thought itself to be glass; it became glass and got into the way of breaking.

ناتوان خود را اگر رہرو شمردنقد جان خویش با رہزن سپرد

If the traveller thinks himself weak; he delivers his soul unto the brigand.

تا کجا خود را شماری ماء و طیناز گل خود شعلہ ی طور آفرین

How long wilt thou regard thyself as water and clay? Create from thy clay a flaming Sinai!

با عزیزان سرگران بودن چراشکوہ سنج دشمنان بودن چرا

Why be angry with mighty men? Why complain of enemies?

راست می گویم عدو ہم یار تستہستی او رونق بازار تست

I will declare the truth: thine enemy is thy friend; his existence crowns thee with glory.

ہر کہ دانای مقامات خودی استفضل حق داند اگر دشمن قوی است

Whosoever knows the states of the self; considers a powerful enemy to be a blessing from God.

کشت انسان را عدو باشد سحابممکناتش را برانگیزد ز خواب

To the seed of Man the enemy is as a rain-cloud: He awakens its potentialities.

سنگ رہ آبست اگر ہمت قویستسیل را پست و بلند جادہ چیست؟

If thy spirit be strong, the stones in thy way are as water: What wrecks the torrent of the ups and downs of the road?

سنگ رہ گردد فسان تیغ عزمقطع منزل امتحان تیغ عزم

The sword of resolution is whetted by the stones in the way; and put to proof by traversing stage after stage.

مثل حیوان خوردن، آسودن چسودگر بخود محکم نہ ئے بودن چسود

What is the use of eating and sleeping like a beast? What is the use of being, unless thou have strength in thyself?

خویش را چون از خودی محکم کنیتو اگر خواہی جہان برھم کنی

When thou mak'st thyself strong with self; thou wilt destroy the world at thy pleasure.

گر فنا خواہی ز خود آزاد شوگر بقا خواہی بخود آباد شو

If thou wouldst pass away, become free of self; if thou wouldst live, become full of self!

چیست مردن از خودی غافل شدنتو چہ پنداری فراق جان و تن

What is death? To become oblivious to self. Why imagine that it is the parting of soul and body?

در خودی کن صورت یوسف، مقاماز اسیری تا شہنشاہی خرام

Abide in self, like Joseph! Advance from captivity to empire!

از خودی اندیش و مرد کار شومرد حق شو حامل اسرار شو

Think of self and be a man of action! Be a man of God, bear mysteries within!’

شرح راز از داستانہا می کنمغنچہ از زور نفس وا می کنم

I will explain the matter by means of stories; I will open the bud by the power of my breath.

"خوشتر آن باشد کہ سر دلبرانگفتہ آید در حدیث دیگران"

’Tis better that a lover's secret; should be told by the lips of others.’