خطاب بہ اقوام سرحد

اے ز خود پوشیدہ خود را بازیابدر مسلمانی حرامست این حجاب

O you who are hidden to your own self, discover yourself. In the Islamic Faith concealment is tabu.

رمز دین مصطفی دانی کہ چیستفاش دیدن خویش را شاہنشی است

Known you the secret of the Prophet’s Deen? Seeing one’s self explicitly is being right royal.

چیست دین ؟ دریافتن اسرار خویشزندگی مرگ است بی دیدار خویش

What is the Deen (Din)? Finding out your self’s secrets. Life is sheer death without beholding your self.

آن مسلمانی کہ بیند خویش رااز جھانی برگزیند خویش را

That Muslim who keens his self selects himself only out of the whole world.

از ضمیر کائنات آگاہ اوستتیغ لا موجود ’’الا اﷲ‘‘ اوست

He knows the very nature of the universe. He is the sword yclept: ‘There is naught Existent except God.’

در مکان و لامکان غوغای اونہ سپہر آوارہ در پہنای او

Both space and hyper-space are full of this tumult; the nine skies are straggling in its expanse.

تا دلش سری ز اسرار خداستحیف اگر از خویشتن ناآشناست

So long as his heart is a secret out of the secrets of God, alack if he sees not his own self!

بندۂ حق وارث پیغمبراناو نگنجد در جہان دیگران

The votary of God is heir to prophets; he is not contained in the world of objects.

تا جھانی دیگری پیدا کنداین جھان کہنہ را برہم زند

In order that he should create another world, he shatters this old, weather beaten one.

زندہ مرد از غیر حق دارد فراغاز خودی اندر وجود او چراغ

A live person is free from fealty to others than God. There is a lamp lighted in him by the ego.

پای او محکم بہ رزم خیر و شرذکر او شمشیر و فکر او سپر

His foot is firm in the strife between good and bad; his remembrance of God is the scimitar and his contemplation the shield.

صبحش از بانگی کہ برخیزد ز جاننی ز نور آفتاب خاوران

His morning is by a call which arises from the depth of his soul, not by the light of the orient sun.

فطرت او بی جہات اندر جہاتاو حریم و در طوافش کائنات

His nature is sans directions in the midst of dimensions; his is the sanctuary round which the world revolves.

ذرہ ئی از گرد راہش آفتابشاہد آمد بر عروج او کتاب

A particle from his path is the sun; the Book bears testimony to his lofty status.

فطرت او را گشاد از ملت استچشم او روشن سواد از ملت است

His nature finds exposition by the millat making his eye bright therewith. His eye is lustrous by this corporate body.

اندکی گم شو بہ قرآن و خبرباز اے نادان بخویش اندر نگر

Be lost a bit in the Qur’an and Traditions, O ignorant one! Then plunge into your own covert self.

در جہان آوارہ ئی بیچارہ ئیوحدتی گم کردہ ئی صد پارہ ئی

Lost you are in the world bewildered and confounded; losing your unity you are blown into bits.

بند غیر اﷲ اندر پای تستداغم از داغی کہ در سیمای تست

The manacle of ‘other-than-God’ binds your feet. Alas, this mark of bondage on your forehead!

میر خیل ! از مکر پنھانی بترساز ضیاع روح افغانی بترس

Leader of the people, be afraid of this inner mischief; be afraid of the deterioration, of the Afghan spirit.

ز آتش مردان حق می سوزمتنکتہ ئی از پیر روم آموزمت

Let me kindle you with the fire of godly folk teaching you by the precept of the master saint of Rumi.

’’رزق از حق جو ، مجو از زید و عمرمستی از حق جو ، مجو از بنگ و خمر

‘Seek livelihood from the Lord, not this and that, seek stimulation from Him, not from hemlock and wine.

گل مخر گل را مخور گل را مجوزانکہ گل خوار است دائم زرد رو

Seek not mud, eat it not and seek it not. For the mire is foul and always pale in hue.

دل بجو تا جاودان باشی جواناز تجلی چہرہ ات چون ارغوان

Seek the heart so that you always remain young, your face crimson with refulgence divine.

بندہ باش و بر زمین رو چون سمندچون جنازہ نی کہ بر گردن برند‘‘

Be a man and move about the earth like a steed, not like a dead corpse carried on the shoulders.”

شکوہ کم کن از سپہر لاجوردجز بہ گرد آفتاب خود مگرد

Complain little of the cerulean sky; revolve not round anything except your sun.

از مقام ذوق و شوق آگاہ شوذرہ ئی ؟ صیاد مہر و ماہ شو

Become aware of the lofty station of spiritual ardour. If a mere mote, become the hunter of the sun and moon.

عالم موجود را اندازہ کندر جھان خود را بلند آوازہ کن

Take measure of the present world and raise aloft your voice therein.

برگ و ساز کائنات از وحدتستاندرین عالم ، حیات از وحدت است

The coherence of this world is by unity alone, life herein means unity in this subterranean world.

در گذر از رنگ و بوہای کہنپاک شو از آرزوہای کہن

Leave off these scents and hues old. Purge yourself of antiquated aspirations.

این کہن سامان نیرزد با دو جونقشبند آرزوے تازہ شو

All this stuff is not worth even a barley grain. Devise anew live aspiration.

زندگی بر آرزو دارد اساسخویش را از آرزوی خود شناس

For life has its base therein. Develop your identity by this aspiration of yours.

چشم و گوش و ہوش ، تیز از آرزومشت خاکی لالہ خیز از آرزو

The eye, ears and senses are all sharpened by it. A pinch of dust gives rise to tulips thereby.

ہر کہ تخم آرزو در دل نکشتپایمال دیگران چون سنگ و خشت

He who does not sow the seed of aspiration in his heart; becomes downtrodden by others like rocks and stones.

آرزو سرمایۂ سلطان و میرآرزو جام جھان بین فقیر

Aspiration is the wherewithal of kings and lords; it is the discerning cup of a mendicant.

آب و گل را آرزو آدم کندآرزو ما را ز خود محرم کند

It is this turns water and clay, the physical self; into a human being.
It is that which acquaints us with ourselves.

چون شرر از خاک ما بر می جہدذرہ را پہنای گردون میدہد

When a spark leaps up from our body’s dust, it grants a mote the vast expanse of the sky.

پور آزر کعبہ را تعمیر کرداز نگاہی خاک را اکسیر کرد

The son of Azar, Abraham, constructed the Kaaba, thereby converting the earth to alchemy with just a glance.

تو خودی اندر بدن تعمیر کنمشت خاک خویش را اکسیر کن

You too build a self in your corporeal frame and convert a pinch of dust of your self into alchemy.