در معنی اینکہ حسن سیرت ملیہ از تأدب بہ داب محمدیہ است

سائلے مثل قضاے مبرمےبر در ما زد صدای پیہمی

A mendicant like Fate inexorable. battered upon our door incessantly;

از غضب چوبی شکستم بر سرشحاصل دریوزہ افتاد از برش

Enraged, I broke a stave upon his head, and all the harvest of his beggary spilled from his hand.

عقل در آغاز ایام شبابمی نیندیشد صواب و ناصواب

In youth’s beginning days, the reason thinks not upon right and wrong.

از مزاج من پدر آزردہ گشتلالہ زار چہرہ اش افسردہ گشت

My father, by my temper much distressed, grew very pale; the tulips of his cheeks withered;

بر لبش آہی جگر تابی رسیددر میان سینہ ی او دل تپید

An anguished sigh sprang from his lip; heart burnt in his chest.

کوکبے در چشم او گردید و ریختبر سر مژگان دمی تابید و ریخت

A star gleamed in his eye, brief glittering, upon his lashes, and then slowly fell.

ہمچو آن مرغی کہ در فصل خزانلرزد از باد سحر در آشیان

And as a bird that in the time of Fall, trembles within his nest when dawn blows chill,

در تنم لرزید جان غافلمرفت لیلای شکیب از محملم

So in my flesh shivered my heedless soul; the Layla of my patience now no more rode peacefully the litter of my heart.

گفت فردا امت خیرالرسلجمع گردد پیش آن مولای کل

And then my father spoke: ‘Upon that morn the people of the Best of Messengers (S.A.W.) are gathered up before the Lord of All;

غازیان ملت بیضای اوحافظان حکمت رعنای او

Warriors of his Pure Community, and guardians of his Wisdom’s loveliness,

ہم شہیدانی کہ دین را حجت اندمثل انجم در فضای ملت اند

Martyrs who proved the Faith – all these like stars, shall shine within that peopled firmament;

زاہدان و عاشقان دل فگارعالمان و عاصیان شرمسار

Ascetics too, and they that loved their God with anguished hearts, and scholars erudite, and shamefast rebels against God’s commands.

در میان انجمن گردد بلندنالہ ہای این گدای دردمند

Then in the midst of that great company, this suffering beggar’s cries shall mount on high.

اے صراطت مشکل از بے مرکبیمن چہ گویم چون مرا پرسد نبے

O thou condemned to tread an arduous road unmounted, footsore, what am I to say when this the Prophet (S.A.W.) asks me:

"حق جوانی مسلمی با تو سپردکو نصیبی از دبستانم نبرد

‘God to thee committed a young Muslim, and he won, no portion of instruction from my school;

از تو این یک کار آسان ہم نشدیعنی آن انبار گل آدم نشد"

What, was this labour too, too hard for thee, so that that heap of clay became not man?”

در ملامت نرم گفتار آن کریممن رہین خجلت و امید و بیم

So gentle was my noble sire’s reproof, that I was torn by shame and hope and fear:

اندکی اندیش و یاد آر اے پسراجتماع امت خیرالبشر

‘Reflect a little, son, and bring to mind, the last great gathering of the Prophet’s (S.A.W.) fold;

باز این ریش سفید من نگرلرزہ ی بیم و امید من نگر

Look once again on my white hairs, and see; how now I tremble between fear and hope;

بر پدر این جور نازیبا مکنپیش مولا بندہ را رسوا مکن

Do not thy father this foul injury, O put him not to shame before his Lord!’

غنچہ ئی از شاخسار مصطفیگل شو از باد بھار مصطفی

Thou art a bud burst from Muhammad’s (S.A.W.) branch; break into bloom before the genial breeze.

از بہارش رنگ و بو باید گرفتبہرہ ئی از خلق او باید گرفت

Of his warm Spring; win thee the scent and hue of that sweet season; strive to gain for thee some fragment of his character sublime.

مرشد رومی چہ خوش فرمودہ استآنکہ یم در قطرہ اش آسودہ است

Well said great Rumi, guide in whose shrunk drop, an ocean of deep wisdom slumbereth:

"مگسل از ختم رسل ایام خویشتکیہ کم کن بر فن و بر گام خویش"

‘Snap not the thread of thy brief days from him who was the Seal of Prophets; little trust in thy poor craft and faltering footsteps place.’

فطرت مسلم سراپا شفقت استدر جہان دست و زبانش رحمت است

The nature of the Muslim through and through; is loving kindness; with both hand and tongue.

آنکہ مہتاب از سر انگشتش دونیمرحمت او عام و اخلاقش عظیم

He strives to be a mercy in the world, as he whose fingers split the moon in twain; embraces in his mercy all mankind; noble was he, in every attribute;

از مقام او اگر دور ایستیاز میان معشر ما نیستی

Thou art no member of our company if from his station thou departest far.

تو کہ مرغ بوستان ماستیہم صفیر و ھم زبان ماستی

Bird of our garden, one in song and tongue with us;

نغمہ ئی داری اگر تنہا مزنجز بشاخ بوستان ما مزن

If thou dost own a melody carol it not alone, nor let it soar but on a branch that in our garden grows.

ہر چہ ہست از زندگی سرمایہ دارمیرد اندر عنصر ناسازگار

Whatever thing has capital of life dies in an uncongenial element;

بلبل استی در چمن پرواز کننغمہ ئی با ھم نوایان ساز کن

Art thou a nightingale? Fly in the mead, and with thy fellow-minstrels mediate thy song.

ور عقاب استی تہ دریا مزیجز بخلوت خانہ ی صحرا مزی

Art thou an eagle? Do not live at ocean’s bottom; in the solitude of the unpeopled desert make thy home.

کوکبی ! می تاب بر گردون خویشپا منہ بیرون ز پیرامون خویش

Art thou a star? Shine in thy firmament, nor set thy foot beyond thy proper bounds.

قطرہ ی آبی گر از نیسان بریدر فضای بوستانش پروری

If thou wilt take a drop of April shower, and nurture it within the garden’s close;

تا مثال شبنم از فیض بہارغنچہ ی تنگش بگیرد در کنار

Till, like the dew of the abounding Spring, a rosebud takes it to its near embrace;

از شعاع آسمان تاب سحرکز فسونش غنچہ می بندد شجر

Then, in the rays of heaven-glittering dawn, whose magic knots the blossoms on the branch;

عنصر نم بر کشی از جوہرشذوق رم از سالمات مضطرش

Thou shalt draw out the lucent element within its substance, all the ecstasy oof leaping in its trembling particles.

گوہرت جز موج آبی ہیچ نیستسعی تو غیر از سرابی ہیچ نیست

What is thy jewel? But a watery wave; what is thy effort? Naught save a mirage.

در یم اندازش کہ گردد گوہریتاب او لرزد چو تاب اختری

Hurl it to ocean, that it may become a jewel gleaming like a tremulous star.

قطرہ ی نیسان کہ مہجور از یم استنذر خاشاکی مثال شبنم است

The April raindrop, banished from the sea, dies on the cornstalk with the morning dew.

طینت پاک مسلمان گوہر استآب و تابش از یم پیغمبر است

The pure clay of the Muslim is a gem; its lustre and its radiance derive out of the Prophet’s (S.A.W.) ocean.

آب نیسانی بہ آغوشش در آوز میان قلزمش گوہر بر آ

Come thou, then, brief April shower, come into his breast, and issue from his mighty sea, a pearl!

در جہان روشن تر از خورشید شوصاحب تابانی جاوید شو

Outshine the sun upon this shadowy world, and glow forever in immortal light.