اﷲالصمد

گر بہ اﷲ الصمد دل بستہ ئیاز حد اسباب بیرون جستہ ئی

If thou hast bound thy faithful heart on God the Self-subsistent, thou hast overlept the rim of things material.

بندۂ حق بندۂ اسباب نیستزندگانی گردش دولاب نیست

No slave to things material God’s servant is; life is no turning of a water-wheel.

مسلم استی بے نیاز از غیر شواھل عالم را سراپا خیر شو

If thou be Muslim, be not suppliant of other’s succour; be the embodiment of good to all the world.

پیش منعم شکوۂ گردون مکندست خویش از آستین بیرون مکن

Make not complaint of scurvy fortune to the fortunate, nor from thy sleeve reach out a beggar’s hand.

چون علی در ساز بانان شعیرگردن مرحب شکن خیبر بگیر

Like Ali, be content with barley-bread; break Marhab’s neck, and capture Khyber’s fort.

منت از اہل کرم بردن چرانشتر لا و نعم خوردن چرا

Why bear the favour of the bountiful, why feel the lancet of their nay and yea?

رزق خود را از کف دونان مگیریوسف استی خویش را ارزان مگیر

Take not the sustenance from mean, base hands; thou art a Joseph; count thyself not cheap.

گرچہ باشی مور و ھم بے بال و پرحاجتی پیش سلیمانی مبر

And if thou be an ant, and lackest wings and feathers,
go not unto Solomon to plead thy want.

راہ دشوار است سامان کم بگیردر جہان آزاد زی آزاد میر

The road is arduous; go light-accoutred, if thou wouldst attain; unfettered live thy days, unfettered die.

سبحۂ "اقلل من الدنیا" شماراز "تعش حراً" شوی سرمایہ دار

Count o’er the rosary of Take thou less of this world’s goods, and thou shalt riches win in living free.

تا توانی کیمیا شو گل مشودر جھان منعم شو و سائل مشو

So far as in thee lies become that Stone of the philosophers, not the base dross; a benefactor be, not a petitioner for others’ alms.

اے شناسای مقام بوعلیجرعہ ئی آرم ز جام بوعلی

Thou knowest well bu Ali’s eminence, accept from me this draught, drawn from his cup.

"پشت پا زن تخت کیکاوس راسر بدہ از کف مدہ ناموس را"

‘Trample Kai-Kaus’ throne beneath thy foot;
yield up thy life, but not thy self-respect!’

خود بخود گردد در میخانہ بازبر تہے پیمانگان بے نیاز

The tavern door stands open of itself, to those whose bowls are empty, whose needs none.

قاید اسلامیان ہارون رشیدآنکہ نقفور آب تیغ او چشید

Harun Rashid, that captain of the Faith, whose blade to Nicephor of Byzance proved a deadly potion,

گفت مالک را کہ اے مولای قومروشن از خاک درت سیمای قوم

Unto Malik spoke the dust before whose door illuminates, my people’s brow, melodious nightingale upon this fashion:

اے نوا پرداز گلزار حدیثاز تو خواہم درس اسرار حدیث

‘Master of my folk, carolling mid the roses of good words, I am desirous to be taught by thee the secrets of those words.

لعل تا کی پردہ بند اندر یمنخیز و در دارالخلافت خیمہ زن

How long art thou content in Yemen to conceal the glow of thy bright rubies? Rise, and pitch thy tent here, in the homestead of the Caliphate.

اے خوشا تابانی روز عراقاے خوشا حسن نظر سوز عراق

How fair the brightness of the shining day, the captivating beauty of Iraq!

میچکد آب خضر از تاک اومرھم زخم مسیحا خاک او

The Fount of Khizer gushes from its vines, its earth is healing for the wounds of Christ.’

گفت مالک مصطفی را چاکرمنیست جز سودای او اندر سرم

‘I am the Prophet’s (S.A.W.) servant’, Malik said,
‘And only him I love, with all my heart.

من کہ باشم بستۂ فتراک اوبر نخیزم از حریم پاک او

Bound to his saddle-bow, I will not quit his holy sanctuary.

زندہ از تقبیل خاک یثربمخوشتر از روز عراق آمد شبم

By the kiss of Yathrib’s dust I live; my night to me is fairer that Iraq’s pellucid day.

عشق می گوید کہ فرمانم پذیرپادشاہان را بخدمت ہم مگیر

Love says, ‘Obey my ordinance; sign not; the articles of service even to kings.’

تو ہمی خواہی مرا آقا شویبندۂ آزاد را مولا شوی

Thou wouldst become my master, overlord of this freed slave of God;

بہر تعلیم تو آیم بر درتخادم ملت نگردد چاکرت

That I should wait upon thy door to teach thee, and no more; serve the community, being bound to thee.

بہرہ ئی خواہی اگر از علم دیندر میان حلقۂ درسم نشین

Be it thy wish some portion to attain of godly knowledge, in my circle sit and study with the rest.

بے نیازی نازہا دارد بسیناز او اندازہا دارد بسے

Indifference to worldly needs engenders fine disdain, And holy pride takes many splendid shapes.’

بے نیازی رنگ حق پوشیدن استرنگ غیر از پیرہن شوئیدن است

Godly indifference is to put on the hue of God, and from thy robe to wash the dye of otherness.

علم غیر آموختی اندوختیروی خویش از غازہ اش افروختی

But thou hast learned the rote of others, taking that for store, an alien rouge to beautify thy face;

ارجمندی از شعارش میبریمن ندانم تو توئے یا دیگری

In those insignia thou takest pride, until I know not if thou be thyself or art another.

از نسیمش خاک تو خاموش گشتوز گل و ریحان تہی آغوش گشت

Fanned by foreign blasts thy soil is fallen silent, and no more fertile in fragrant roses and sweet herbs.

کشت خود از دست خود ویران مکناز سحابش گدیۂ باران مکن

Desolate not thy tilth with thy own hand; Make it not beg for rain from alien clouds.

عقل تو زنجیری افکار غیردر گلوی تو نفس از تار غیر

Thy mind is prisoner to others’ thoughts, another’s music throbs within thy throat;

بر زبانت گفتگوہا مستعاردر دل تو آرزوہا مستعار

Thy very speech is borrowed, and thy heart dilates with aspirations not thine own.

قمریانت را نواہا خواستہسروہایت را قباہا خواستہ

The song thy ring-doves sing, the leafy gowns, that deck thy cypresses, are meanly begged;

بادہ می گیری بجام از دیگرانجام ھم گیری بوام از دیگران

Thou takest wine from others in a bowl, itself from others taken upon loan.

آن نگاہش سر "ما زاغ البصر"سوی قوم خویش باز آید اگر

If he, whose glance contains the mystery, erred not the sight – if he should come again.

می شناسد شمع او پروانہ رانیک داند خویش و ہم بیگانہ را

Unto his people, he whose candle-flame knows its own moth, who can distinguish well his own from strangers standing at the gate;

"لست منی" گویدت مولای ماوای ما، اے وای ما، اے وای ما،

Our master would declare, thou art not mine. Woe, woe, alas for us upon that day!

زندگانی مثل انجم تا کجاہستی خود در سحر گم تا کجا

How long wilt thou content thyself to live the life of stars, that in the risen morn lose all their being?

ریوی از صبح دروغی خوردہ ئیرخت از پہنای گردون بردہ ئی

Thou hast been deceived by the false dawn,
packed up thy goods and gone from the broad firmament.

آفتاب استی یکی در خود نگراز نجوم دیگران تابے مخر

Thou art the sun; look on thy self a little; purchase not some shreds of radiance from others’ stars!

بر دل خود نقش غیر انداختیخاک بردی کیمیا در باختی

Thou hast engraved thy heart with alien shapes, gambled the alchemy and gained the dross;

تا کجا رخشی ز تاب دیگرانسر سبک ساز از شراب دیگران

How long this glittering with others’ shine? Shake off heavy fumes for foreign grapes!

تا کجا طوف چراغ محفلیز آتش خود سوز اگر داری دلی

How long this fluttering about the flame of party lanterns? If thou hast a heart within thy breast, with thine own ardour burn!

چون نظر در پردہ ہای خویش باشمی پر و اما بجای خویش باش

Be like the gaze, wrapped round in thy own veils; rise on the wing, but ever wheel back home;

در جہان مثل حباب اے ہوشمندراہ خلوت خانہ بر اغیار بند

Bubble-like bar thy little privacy, against the intruder, if thou wouldst be wise.

فرد، فرد آمد کہ خود را وا شناختقوم، قوم آمد کہ جز با خود نساخت

No man to individuality ever attained, save that he knew himself. No nation came to nationhood, except it spurned to suit the whim of other men.

از پیام مصطفی آگاہ شوفارغ از ارباب دون اﷲ شو

Then of our Prophet’s (S.A.W.) message be apprised,
and have thou done with other lords but God.